4. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresi

4. Uluslararası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresi

5-9 Kasım 2014 tarihlerinde, Muğla/Fethiye/Ölüdeniz’de yapılan 4. Uluslar arası Muğla Arıcılık ve Çam Balı Kongresine katıldım. İzlenim ve düşüncelerimi bu yazımda paylaşmak istedim.

Kongrenin yapıldığı otel yapılan kongre için uygundu, organizasyonu yapan Teamcon şirketi başarılıydı.

Muğla ili arı yetiştiricileri birlik başkanı Ziya Şahin, kongre açılışında konaklamalı katılımın yaklaşık 1300 kişiyi bulduğunu, katılımcıların 350 sinin yurt dışından gelen misafirlerden oluştuğu ve günlük dış katılım sayısının ise 400 olmasının beklendiğini söyledi. Kongrenin 3. günü akşamında yapılan açıklamada ise toplam katılımcı sayısının 1800’e ulaştığı söylendi. Katılımcı sayısının bu rakamlara ulaşmasında arıcıların bir kısmının eşleriyle birlikte katılması da etkiliydi. Katılımda görülen bu sayı, sunumların yapıldığı salonlarda görülemedi. Katılımcıların bir kısmı havanın sıcak ve güneşli oluşundan faydalanarak denize girmeyi ve tekne turuna katılmayı tercih etti.

Kongrede bazı sunumlar 15 dakikada yetiştirilmeye çalışıldı ve belirlenen programda sarkmalar oldu. Arıcılar sunum sonlarında soru soramadı. Sorular yazılı olarak alınıp çalışma gruplarında cevaplandı.

Kongre programı yoğundu. 3. ve 4. günlerde “Sektör gelecek yıllarda ülke arıcılığını nerede ve nasıl görmek istiyor?” adlı toplantı saat 23:00’e kadar sürdü. Bu toplantı amacına ulaştı mı? Toplantının amacı olan uzun sürede arıcılığın nerede ve nasıl görülmesi konusu ile ilgili az sayıda katkı yapıldı. Arıcılar çoğunlukla kendi sorunlarını dile getirdi. Arıcıların sorunlarını ve isteklerini iletmesi, çözüm makamlarının temsilcilerinin de salonda olması sebebiyle faydalı olmuştur.

Soru; ülke arıcılığını gelecekte nerede ve nasıl görmek istersiniz? Öncelikle, güncel arıcılık bilgilerini ve modern arıcılık teknolojilerini sürekli olarak takip eden, yeni nesil arıcılığa hızla adapte olabilen genç arıcılar görmek isterim. Bu arıcıların, arı hastalıkları ve zararlılarıyla mücadele ederken mümkün mertebe kimyasal yollara başvurmadan, doğal yollarla, hatta konvansiyonel arıcılık yapsa dahi organik arıcılık şartlarına uyarak, üretimde hijyen kurallarını en ön planda tutarak, yurt dışı pazarına da arı ürünleri satabilen bir sektör görmek isterim.

Kongrede yapılan sunumlarda güzel çalışmalar vardı ama içlerinden biri özellikle dikkatimi çekti. Bu çalışma Prof. Dr. Tuğrul Giray'ın “Antibiyotiklerin Bal Arısının Bağırsak Mikroflorasına ve Tarlacılık Davranışlarına Etkisi” adlı çalışmasıydı.  Antibiyotiğin arılara nasıl zararlara yol açtığıyla ilgili bir çalışmaydı.

Kongrede en şaşırdığım konu ise, akşam yapılan çalışma grubunda bir hocamızın, önce formik asit sentetik olarak üretiliyor kalıntı bırakır demesi ve daha sonra da sonbahar beslemesinde önlem amaçlı olarak antibiyotik tavsiye etmesiydi.

Formik asit sıcaklıkla buharlaşıp uçan bir maddedir. Dünya’da ve Türkiye’de birçok bilimsel çalışmada formik asit konusu araştırılmış ve sonucunda formik asidin peteklerde ve uygun zamanda kullanıldığında balda kalıntı bırakmadığı tespit edilmiştir. Bu bilimsel çalışmalarda karıncalardan üretilen formik asit mi kullanılıyor?  Kullandığımız formik asit her ne kadar sentetik olarak üretilse de formik asit değil mi? Bu konu konuşulurken en önde oturup birçok defa söz istememe rağmen söz alıp sorularımı sormam mümkün olmadı.

Hocamız, hastalık belirtisi olan peteklerde %50 oranında Amerikan Yavru Çürüğüne rastladıklarını ve hastalık oluşmadan önce sonbahar beslemesinde önlem amaçlı antibiyotik kullanılmasını tavsiye edince dayanamadım. “Ülkemizde arıcılıkta kullanımı yasaklanan antibiyotiği nasıl oluyor da tavsiye ediyorsunuz ve siz hasta olmadığınız halde antibiyotik kullanıyor musunuz?” diye sordum. Hasta olacağımı hissedersem kullanırım cevabını aldım.  Benden sonra başka katılımcılarda tepki gösterdi.

Kongrede yeni yapılan çalışmalardan haberdar olduk. Az da olsa yeni bilgiler edindik. En güzeli de arkadaş ve dostlarla geçirilen zamanlardı.

Olumlu izlenimlerle ayrıldığım kongrenin organizasyon komitesini ve emeği geçenleri tebrik ederim.

              Bir sonra ki kongrede görüşmek dileğiyle…

2014 Kışına Doğru

Kışa iyice yaklaştık.

Kovanlardaki arı sayısı fena değil.

Bu dönemde arının sıkışık durması iyidir.

Yavru ve bal azalmış. 

Bu verdiklerimle birlikte kovan başı iki kilo kek oldu.

 

Üst örtü bezi olarak halıfleks kullanıyorum ve onun üzerine kış aylarında naylon koyuyorum. 

Arılar kışa hazır gibi. 

Bir miktar bal eksiklikleri var onu da kocayemiş çiçek açınca tamamlarlar artık. 

Sonbahar İşleri

Bu sıralar sonbahar işleri ile meşgulüm.

Arıcılıkta yeni sezon son bal hasadından sonra başlar. Benim için de ayçiçek balından sonra başladı. 

Bir süredir, arıları sıkıştırma, varroa ile mücadele, ana arıların değiştirilmesi, sonbahar beslemesi, peteklerin muhafazası ve eski peteklerin eritilmesi gibi işlerle meşgulüm. 

Trakya dönüşünden beri arıları kek ile besliyorum. 

Kış için henüz zaman olmasına rağmen bazı arılar kışa hazır hale gelmiş.

Önümüzdeki günlerde çiçek açmasını ve arıların faydalanmasını beklediğimiz sonbahar püreni (süpürgelik) ve kocayemiş (davulga) var. 

Ana arıları da kışa hazırlıyorum. Ana arı kutularında varroa için, ocak ayı başında yaptığım oksalik asit buharından başka bir şey yapmadım. Aralık ayına kadar da bir şey yapmayıp, oksalik asit buharı yapsam yeterli olacak gibi görünüyor.

Kutularda henüz bal kemeri oluşmadı.

Eski petekleri çerçevelerinden ayırdıktan sonra geçen sene yaptığım güneş ile mum eritme aparatında eritiyorum.

Sezona Bakış

Yazmayalı uzun süre olmuş.

Mevsim koşullarından dolayı ilkbaharda arıları kestane balı için yeteri gibi hazırlayamadık. Kestane ve ıhlamur dönemi fena geçmedi ama sonrasında beklediğimiz balçiği çok geç ve az oluştu. Bu sene balözü akımı az az ve uzun süreli oldu. Yaz yağmurlarının da etkisiyle geçen senelerde pek görmediğimiz temmuz sonu ve ağustos ayında balözü akımı oldu. 

Kestane balı sonrasında Trakya'ya ayçiçeğine gideceğimizden temmuz başı gibi bal hasadı yaptık. Dolasıyla kestane balını diğer senelere göre daha az aldık.

 İlkbaharda fazla polen toplayamadık ama kestaneden aldığımız polen miktarı fena değildi.

 Ana arı üretimine devam edildi.

 Geçen sene yeni ana arı kutularının detaylarını soran arkadaşlar olmuştu. Kutular o zaman deneme aşamasında olduğundan detay vermemiştim, kutuları deneyip kullanıma soktuğum için şimdi kutularla ilgili bazı detayları vereyim. 

Geçen sene ahşaptan az sayıda yapıp denediğim ana arı kutularından memnun kalınca bu sene strafor kutuların yerine ahşap olanları kullanmaya başladım.

Yeni ana arı kutuları iki bölmeli 4+4 çerçeve alıyor. Aradaki bölme kaldırıldığında 9 çerçeve alıyor.

 Yeni arılandırdığım bir kutu. 

 Çerçevelerin üst çıta ölçüsü 252 mm yüksekliği 160 mm

Strafor ana arı kutularının çerçevelerinden biraz daha büyük.

Ben bu ana arı kutularındaki arıları kışlatıyorum. Ana arıları ürettiğim aktif dönem ile kışlama arasındaki yaz döneminde, strafor ana arı kutularında mum güvesi ve kutu terki gibi sıkıntılar oluyordu. 

Yeni ahşap kutuları 60 adet ana arılı olarak devam ediyor. Şu an için bir sıkıntı yok.

 Ayçiçeği.

 Ayçiçeğinde, tarladaki saman kalkmadığından arıları istediğimiz gibi yerleştiremedik. Yuvarlak yerleştirmeyi planlarken iki sıralı şekilde dizmek zorunda kaldık. Bazı sıkıntılar olsa da gerekli müdahalelerle aşmaya çalıştık. 

 Arılarımız Trakya da 5 hafta kaldı. Ben 2 kovandan 1 tenekeden biraz fazla bal aldım, beraber gittiğimiz arkadaşlar 2,5-3 kovandan 1 teneke aldılar. Bu sene Trakya'nın bazı yerlerinde geçen senelerden az olarak 3 kovandan 1 teneke bal alınmış.

 Ve Trakya dönüşünde ballıklar ve fazla petekler alınarak arılar sıkıştırıldı. 

Varroa mücadelesine başlandı. 

Eski peteklerin eritilmesi ve tekrar kullanılacak peteklerin muhafazası için çalışmalar devam ediyor. 

Kestane Balı İçin Yerimizi Aldık

Kestane balı için elektrikli çit ile çevirdiğimiz yerimize arılarımızı taşıdık.

2014 ilkbaharı.

Bulunduğum köyden daha iyi olacağını düşünerek, şubat ayında arıları çiçeklerin daha fazla olduğunu düşündüğümüz Orhangazi'ye yakın bir yere götürmüştük.   

Arıları koyduğumuz yer şubat ayında bile çiçek yönünden zengindi. 

Şubat ve mart ayları çok iyi geçti. Nisan ayının 2. haftasından sonrası için çok kötü diyebilirim. Nisan'ın ortasında ve sonunda tüm arılara kat koyacağımızı düşünürken ne yazık ki bunu gerçekleştiremedik. 

Nisan ayında arıların bulunduğu tarla ve civarında diz boyu yonca olmasına ve havaların iyi olduğu günler bu yoncaların üzerinde yoğun bir şekilde arı görmemize rağmen, havanın devamlı yağmurlu geçmesinden kovanlarda ne bal görebildik, arıları beslediğimiz halde ne de petek kabarttırabildik. 

Netice itibariyle 2014 ilkbaharı kötü geçti.

Arkadaşla beraber gittiğimiz bölgeden kestane balı için arıları köyüme taşıma kararı aldık. 

Kestane balını aldıktan sonra Trakya'ya ayçiçek balı için gidileceğinden arıları yükleme ve indirme kolaylığı için aynı arılığa koymaya karar verdik. Köyümüzde Kestane ve ıhlamur ağaçlarının daha yoğun olduğu bölgeye arıları ayıdan korumak için elektrikli çit yaptık.

2 gün sonra arıları taşımayı düşünürken arıları koyduğumuz yerin sahibinden kovan kapaklarının açıldığı haberi geldi.

Arılığa gittiğimizde gördüğümüz bir arıcı için en kötü manzaralardan biriydi. 

Arıları koyduğumuz günden itibaren çevredekilerle hiç bir sorunumuz olmamasına rağmen arılıkta bulunan 170 kovan ve ana arı kutularının hepsinin kapakları ve üst örtüleri açılmıştı. Şükür ki zayiatımız çok az olmuştu.  

Bu işi kimlerin yaptığı ile ilgili kendimizce bazı yorumlar yaptık ama buna da şükür diyerek işi Allah'a havale edip olayı kapattık. 

Bunlarda bu yıl beraber hareket ettiğimiz arkadaşların arıları. 

Yapacak fazla bir şey yoktu. 

Arıları hazırlayıp yeni yerimize taşıdık.

İlkbahar kötü geçti ama kestane balı kovanlara yağarsa iyi bal alırız. :)

Arıcılıkta İlkbahar Bakımı

ARICILIKTA İLKBAHAR BAKIMI

Arıların doğadaki kaynaklardan yeteri kadar istifade edebilmesi ve verimli arıcılık yapabilmek için kuvvetli arılarla çalışılması gerekmektedir. Arı ürünlerinin toplanacağı sezona kuvvetli arılarla girebilmek için ise iyi bir sonbahar bakımı ve iyi kışlatmanın ardından iyi bir ilkbahar bakımı ile mümkündür.

Arıcının ilkbahardaki hedefi, bulunduğu bölgenin veya gezgin arıcılık için gidilecek bölgenin büyük balözü akım dönemine arılarını yetiştirmek olmalıdır. Büyük balözü akım döneminde kuluçkalık ve bir ballığı dolduran (20 çerçeve) arılar en fazla balözünü toplayanlar olacaktır. Kovandaki arıların kapladığı çerçeve sayısı bu sayıdan ne kadar az olursa toplayacakları balözü ve arıcının alacağı bal miktarı o kadar düşük olacaktır.  

Arıcılıkta ilkbahar bakımı konusu bulunulan bölgenin sıcak veya soğuk iklim kuşaklarında olmasına göre farklılık göstermektedir. Bu farklılıklardan dolayı arıcılıkta ilkbahar bakımında bölgelere göre yapılacak işlerin tarihleri ve uygulamalar değişmektedir.

Kovan dışından kontrol.

Kovanların Dışarıdan Kontrolü:

Kış aylarında veya kış sonunda, kovanları açmadan, kovan girişini gözlemlemek kovandaki arıların durumu hakkında fikir verir.  Bu kontrol, havanın arı uçuşuna müsaade ettiği günlerin öğlen saatlerinde yapılır. Kovanda iyi bir çalışmanın olması ve arıların çiçektozu (polen) taşımaları kovandaki arıların sağlıklı olduğunun ilk belirtileridir.

Arı uçuşu olmayan veya çok az olan kovanlar tespit edilerek yapılacak ilk kovan kontrolünde bu kovanlara öncelik verilmelidir. 

İlk kovan kontrolü.

İlk Kovan Kontrolü:

             Bulunulan bölgeye göre, kış sonu veya erken ilkbaharda hava sıcaklığının 15 °C civarında olduğu, rüzgarsız ve güneşli günlerde, tarlacı arıların çalıştığı saatlerde kovan açılarak kontrol edilir.

Sezonun ilk kontrollerinde yavru arıların üşümelerini önlemek için mümkün olduğunca çabuk ve telaşsız davranılmalıdır. Kontroller, ana arının kovan dışına düşmesini önlemek için çerçeveler kovan üzerinde tutularak yapılmalıdır.

             Bu kontrolde kovandaki arı mevcudu, ana arının varlığı, yavru alanı etrafında ve kovanda yeterli bal stoğu bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Petek gözlerinde birer yumurta ve düzenli yavru alanı bulunması ana arının varlığının işaretidir, bu durumda ana arıyı arayıp görmeye gerek yoktur.

Ana arısını kaybetmiş arılar, anası olan ve arı mevcudu az olan arılarla, arı mevcudu çok azalmış arılar ise yine arı mevcudu az olan arılarla, kovanda genç ana arı bırakılarak usulüne uygun şekilde birleştirilmelidirler. Kovanda ana arı kaybı yaşanmış ve müdahalede geç kalınmış ise, kovanda yalancı ana oluşmuş olabilir. Yalancı ananın oluştuğu kovandaki arılar için en uygunu, birer çerçeve olarak diğer kovanlara dağıtılarak, boş kovanın yerinden kaldırılması olacaktır.  

  Arısı ölmüş kovanların ilk önce giriş kapakları kapatılarak kovanda kalan balların diğer kovanlardaki arılar tarafından yağmalanması önlenir. Kovandaki peteklerde hastalık belirtisi olup olamadığı incelenmeli, hastalık belirtisi olmadığından emin olunursa kovanda kalan petekler diğer kovanlarda kullanılmalıdır.     

             

Detaylı kontrol.

Detaylı Kovan Kontrolü ve Kovan Temizliği:

Hava sıcaklığının 18-20 °C olduğu, rüzgarsız ve güneşli günlerde kovan içinin detaylı kontrolü ve kovan temizliği yapılır. Her ne kadar havalar biraz daha ısınmış olsa da yavru arıların zarar görmemesi için yapılacak kontrolleri fazla uzatmamakta fayda vardır.

Bu kontrolde, İlk Kovan Kontrolünde bakılanlara ilave olarak küflü petek olup olmadığı ve hastalık belirtisi bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Kovanda arı mevcudu azalmış ve üzerinde arı olmayan petekler varsa bu petekler alınarak arılar tekrar bölme tahtası ile sıkıştırılır. Bu alınacak peteklerden ilk alınması gereken, varsa küflü olan veya boş olanlar, bunlardan yoksa ballı olanlardır.

Kovan tabanında fazla petek kırıntısı birikmiş ise, eski kovan yerinden kaldırılarak yerine boş ve temiz kovan konur, daha sonra eski kovandaki çerçeveler yerleri değiştirilmeden yeni kovana aktarılır. 

Arı mevcudu azalmış, zayıf diye tabir edilen arılar kışı geçirse bile ilkbaharda yeterli atağı yapıp bal akım dönemine yetişemezler. Böyle mevcudu az arılı kovanların eğer anası yaşlı ise, anası genç olan yine arı mevcudu az arılı kovanla, kovanda genç ana bırakılarak birleştirilir. Arı mevcudu az olan kovanın anası genç ise, ana arıya bir şans daha verilerek arı mevcudu fazla olan kovanlardan takviye yapılabilir. İlkbaharın ilk günlerinde yapılacak kapalı gözlü yavrulu petek takviyelerinde petek verilecek kovanda, petekteki yavruyu ısıtabilecek arı mevcudunun olması gerekir. Gece sıcaklıkları ve ani hava değişimleri de göz önünde bulundurularak, ilkbaharın ilk günlerinde yapılacak yavrulu çerçeve takviyelerinin, kapalı yavrulu ve üzerinde arısıyla beraber yapılması daha faydalı olacaktır.  

Erken ilkbahar da oluşabilecek değişik hava koşullarından arıların en az etkilenmesini sağlamak için, arılar kovan içinde sıkışık çalıştırılmalıdır. Arıların sıkışık çalışması, arıların çerçeveleri tam olarak kapladıktan sonra petek ilave edilmesi, arıların kovan içinde daha iyi bir düzen kurmaları ve kuluçka alanının ısıtılması için faydalı olacaktır. 

İlkbahar Beslemesi:

Arıların temel besini balözü ve çiçektozudur. Karbonhidrat ihtiyacını balözünden, protein ihtiyacını çiçektozundan karşılar. Arılar yavru sayısını kovana giren balözü ve çiçektozuna göre ayarlarlar. Esas olan, flora takibi yaparak arıların balözü ve çiçektozunu bulabilecekleri ortamı sağlamaktır.

Erken ilkbahar döneminde kovanda yavru üretimi başlamış, besin tüketimi ve tarlacı arıların işleri artmıştır. Kışı geçiren tarlacı arıların ölümleri de bu döneme denk gelir. Kovanda arı mevcudu artması beklenirken, kısa süreli arı mevcudu artışında bir duraksama olur. Merada balözü kaynaklarının henüz yeteri kadar oluşmadığı bu dönemde yavru üretimindeki artışın devam etmesi için arılar beslenmelidir.

Bu dönemde arıların beslemesin de ki amaç; bal stoğu eksikliği olan arılara besin takviyesi yapmak, ana arının yumurtlamasını teşvik ederek yavru üretimini hızlandırarak arıların balözü akımına yeterli mevcuda ulaşarak girmelerin sağlamaktır.  

Besin takviyesi olarak yapılacak besleme, 2 ölçek şeker/1 ölçek su ile yapılan 2/1 oranındaki koyu şurup ile yapılır. Teşvik olarak yapılacak besleme, 1 ölçek şeker/1 ölçek su ile yapılan 1/1 oranındaki şurup ile yapılır.  

İlkbaharda beslenmesi gereken kovandan yavrulu bir çerçeve.

Şurup yapılacak şeker temiz olmalıdır. Şurup için kullanılacak suyun kaynağı ve temiz olduğu biliniyor ise kaynatılmasa da olabilir ama bilinmiyor ise, bir kap içinde kaynatılıp ocaktan indirildikten sonra şeker karıştırılarak şurup hazırlanmalıdır. Arı beslemesinde kullanılacak şuruba, limon, limon tuzu ve vitamin katmaya gerek yoktur. Arı için en iyi vitamin kaynağı çiçektozudur. Kestane şekeri şurubu gibi kaynatılarak yapılan tatlıların şurupları arı beslenmesi için uygun değildir. Arı için verilen hiçbir besleme ürününe önlem amaçlı antibiyotik katılmamalıdır.

İlkbahar beslemesine başlama zamanı için genel kabul görün Badem ve Erik ağaçlarının çiçek açma zamanıdır. Bu dönemde yavru etrafında bal kemeri bulunmalıdır. Hava sıcaklığı düştüğünde arılar yavru üzerinde salkıma girerler. Soğuk havaların uzun sürmesi halinde arıların yan çerçevedeki balı dahi alması mümkün olmayabilir. Bu dönemde yapılacak kontrolde yavru alanı etrafında yeterli bal kemeri olmadığı tespit edilirse, en dıştaki peteklerde bal bulunsa dahi, 2/1 oranındaki koyu şurup ile beslenmelidir. İlk besleme bir su bardağı kadar şurup verilerek yapılır ve bir gün sonra arıların şurubu alıp-almadığı kontrol edilerek beslemeye devam edilir. Yeterli bal stoğu oluştuğunda 1/1 oranındaki teşvik beslemesi ne geçilir.

Arılara bir defada çok fazla şurup vermek yerine az az, gün aşırı ve devamlı vermek daha faydalıdır.

Arılarda yağmacılığı teşvik etmemek için şurup akşam saatlerinde verilmeli, kovan girişleri sonbahar bakımı sırasında daraltılmış olmalı ve etrafa şurup dökülmemelidir.    

Kek ile Besleme: Arıcılıkta birçok konuda olduğu gibi kek kullanımı için de bölgesel şartlar ve kovandaki arının durumu göz önünde bulundurulmalıdır. Kek, bal stoğunu tamamlamak için kullanılamaz. Yeterli bal stoğu olmayan, zayıf arılara ve arının sıkı salkımda olduğu durumda arıya kek verilmesinin çok faydası olmaz. Verilen kekten arının faydalanabilmesi için arının yeterli bal stoğu olması, arının keki alabilecek güçte olması ve az da olsa arının uçabileceği hava sıcaklığının olması gerekir.

Ballıbaba

Flora Takibi:

Ülkemiz balözü ve çiçektozu açısından arıcılık yapmaya çok elverişlidir. Bununla birlikte, yüksek rakımlı bölgelerde hava sıcaklıkları ve bitki örtüsündeki gelişme, alçak rakımlı bölgelere göre daha geç olmakta ve arıların gelişmeleri de gecikmektedir. Arıcılığı yüksek rakımlı bölgede yapan arıcıların kış sonu veya erken ilkbaharda balözü, çiçektozu açısından zengin ve daha sıcak bölgelere gitmeleri arıların daha erken gelişimi açısından faydalı olacaktır.

Varroa Mücadelesi:

Varroa, bal arılarına çeşitli şekillerde zarar verir.

·         Taşıdığı virüsleri bulaştırarak.

·         Birden fazla varroanın arı yavru gözüne girmesi, yavru öz suyunu emmesi ve besinini paylaşması sonucunda.

·         Ergin arıların kanını(hemolenfini) emerek.

          

 İlkbaharda arıların yavru üretimiyle beraber varroanın da üreme faaliyeti başlar. İlkbahar aylarında arıların üreme hızları varroadan hızlı olduğundan bu dönemde varroanın zararı pek görülmez. Yazın ve sonbaharda varroanın üremesi hızla devam ettiği ve arılarımızın yavru üretimi azalmaya başladığından, arı yavrusu başına düşen varroa sayısında artış olur. Varroanın arılarımıza en fazla zararı vereceği dönem bu dönemdir. Bunun içindir ki, kışa girecek genç arıların yetiştirilmeye başlamadan önce kovandaki varroayı kontrol altına almalıyız. Varroa mücadelesinde en başarılı olunacak dönem, kovanda yavrunun azaldığı veya olmadığı, varroanın arıların üzerinde olduğu kış aylarıdır. 

İlkbaharda kovanda fazla yavru olacağından varroa mücadelesinde başarı oranı az olur. Gezgin arıcılık yapılmıyor ya da arıcılık yapılan bölgeye gezgin arıcılar gelmiyorsa, sonbahar ve kışın yapılacak iyi bir varroa mücadelesi sonrasında ilkbaharda varroa mücadelesi yapılmasına gerek olmayabilir. Şüphe duyuluyorsa pudra şekeri ile varroa sayımı sonrasında karar verilmesi uygun olur.

İlkbahar döneminde varroa  mücadelesi yapılacaksa bal akım dönemine en az bir ay kala sonlandırılmalıdır.

 Varroa ile mücadele konusuna daha detaylı bilgi için aşağıdaki adrese bakınız. 
 http://kenangisan.blogspot.com/2012/12/arc-gozuyle-varroa-ve-mucadele-yollar.html

Oğul ve Oğul Önleme:

Oğul: Yeni bir arı ailesi oluşturmak üzere kovandaki ergin arıların yaklaşık yarısının bir veya birkaç ana arıyla birlikte topluca kovandan ayrılması.

Teknik arıcılıkta oğul istenmeyen bir durumdur. Çıkan her oğul kovandaki arı mevcudunun azalmasına ve kovan gücünün düşmesine sebep olur. Balözü akım dönemine arının güçlü sokulması hedeflenirken, yaklaşılan bu dönemde arıların oğul vererek zayıflamasıyla balözü akım döneminde yeterli miktarda bal alınamaz.

Bunun için oğul oluşumunu destekleyen şartlar ortadan kaldırılmalıdır. Oğul oluşumunu etkileyen şartlar ise; ana arının yaşlı olması, ana arının genetik yapısının oğul vermeye uygun olması, kovanda yavru yetiştirecek ve bal depolayacak yerin kalmaması, arıların kovana sığmayacak kadar çoğalması, kovanda yeterli havalandırmanın olmaması ve kovanda sıcaklığın artması şeklinde sıralanabilir. Oğul oluşumunu destekleyen şartlar ortadan kaldırılarak oğulun önlenmesi ile verimli arıcılık yapmak mümkün olur.